Hervormde Kerk

De kerk is in 1716 volgens de jaartal-ankers in de toren gebouwd als een eenvoudige zaalkerk met driezijdige koorsluiting. De toren is half ingebouwd. Aan de bouw herinnerentwee gedenkstenen boven de beide zij-ingangen, respectievelijk aan de noord- en zuidzijde.Een restant van een gebrandschilderd raam herinnert aan de inwijding van het gebouw doords. Hermannus Phocilides. Deze beglazing wordt momenteel bewaard in de LemsterOudheidkamer.

 

De noordzijde is in 1759 voorzien van een uitbouw. Aan de zuidzijde werd in 1870 eenconsistorie gebouwd. Het uurwerk in de toren heeft als jaartal 1643. Dit uurwerk staatgerestaureerd in het gemeentekantoor. De torenklok is in de Tweede Wereldoorlog op lastvan de bezetter weggehaald en niet teruggekeerd. Deze erg oude klok, met een doorsnee van eenmeter, werd in 1598 gegoten te Kampen.

 

Het opschrift luidde:

Hendrick Wegewaert maekte mi in der StadtCampen anno 1598.

 

Na de bevrijding kwam er een nieuwe klok, die vande volgende Friese tekst werd voorzien:

In dief stiel de klok ut d' alde toer Yn har plak sil ikliede, doarp, mar en greiden oer.

 

In de gevel boven de toreningang werd na de oorlog een gedenksteen onthuld, ternagedachtenis aan de ongeveer 50 slachtoffers uit onze gemeente. Het beeld werd gemaaktdoor de onlangs overleden beeldhouwer Nico Onkenhout.

 

Unieke schilderingen

Het interieur is 19e eeuws, maar depreekstoel met het doophek zijnin 1745 gemaakt door de Snekerbeeldhouwer GerbenJelles Nauta. De preekstoelbehoort tot één van de fraaiste inde provincie.Eveneens bijzonder zijn de geelkoperenkaarskronen gemaakt doorde Lemster koperslager Hermanusvan Geest. De kronen werdenbetaald naar hungewicht. Ze wegen ruim 143 pondper stuk en de prijs per pond was 8stuivers.Van 1983 tot 1985 is de kerk inrestauratie geweest en bij diegelegenheid werden 40 grafzerkenblootgelegd. Twee stenen blekenouder dan het godshuis zelf endateren uit de 17e eeuw. De stenenvloer werd onder de houten 19eeeuwse bevloering aangetroffen en is na het funderingsherstel van de kerkzonder noemenswaardige wijziging opnieuw aangebracht. Zelfs konden nog twee zerkenworden achterhaald, die ooit binnen de kerkmuren hadden gelegen. De gerestaureerdevloer geeft een fraai beeld van 18e eeuwse zerkhouwkunst.

 

Een andere bijzondere vondst was de ontdekking van een geschilderde sterrenhemel opde oorspronkelijke blauw-groene verflaag van het tongewelf in de zaalkerk van 1716. Desterrenhemel vertoont naast losse sterren, ook sterrenbeelden. Vooral sterrenbeelden welkein de Bijbel voorkomen: de Plejaden (het Zevengesternte), Orion en de Grote Beer. Op achtplaatsen aan de zoldering zijn restanten van schilderingen van vogels gevonden. Meestaleenden of andere in de buurt van Lemmer voorkomende vogels. Met de wolken zorgen zijvoor iets levendigs, maar zij domineren niet: dat doet de sterrenhemel. De schilderingenmoeten in elk geval minder dan veertig jaar na de bouw van de kerk in 1716 zijn aangebracht.Ze zijn uniek. Nergens in Nederland bestaan schilderingen van sterrenbeelden opplafonds van protestantse kerken.

 

Bij de restauratie werd op de noordelijke uitbouw de windwijzer in de vorm van eenkofschip, opnieuw geplaatst, na jarenlang in de Oudheidkamer gestaan te hebben.Terwille van de uitbreiding van het aantal zitplaatsen zijn in de loop der tijden galerijengemaakt, in Friesland 'kreaken' genoemd. De kerk in Lemmer beschikt over twee vandergelijke galerijen en heeft daarnaast in 1842 een orgelgalerij gekregen. Het orgel werdgebouwd door de Bolswarder orgelmaker Dirk Sjoerds Ypma. Na 15 jaar moest het orgel eengrondige restauratie ondergaan, wegens de slechte toestand waarin het toen al verkeerde.Dit herstel werd uitgevoerd door de bekende Friese orgelbouwer L. van Dam en Zn. te Leeuwarden.

't Dok

 't Dok loopt dwars door het dorp. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer  en de Friese Meren. Aan deze doorgang heeft Lemmer haar bestaan voor een belangrijk deel te danken, zowel in het verleden als het heden. Rond het Dok werden in 2016 en 2017 diverse voorzieningen getroffen om het geheel een aantrekkelijker aanzien te geven. Vooral het wandelgebied werd vergroot ten koste van het gemotoriseerd vervoer. Hiertoe werd het straatwerk geheel vernieuwd en werd nieuw straatmeubilair aangebracht. Centraal staan de Lem,ster Toer het beeld van de Fiskerman en de bank in de vorm van de steven van een Lemsteraak.

 

De straatwand van de Kortestreek (met de kerk in de rug, rechts red.) heeft met de panden

Kortestreek 5, 6, 7, 8, 9 en 11, enkele